Spinoza (9789753971027)

BARUCH SPİNOZA (Benedict Spinoza ya da de Spinoza, ya da Despinoza) 24 Kasım 1632de Amsterdamda doğdu. Hollandaya on altıncı yüzyılın kapanışına doğru göç eden Portekizli Yahudi bir aileden geliyordu. Spinoza Amsterdam Yahudi topluluğu içinde Yahudi geleneklere göre yetiştirildi. Doğal dilinin İspanyolca olmasına karşın (ayrıca çok küçük bir yaşta Portekizceyi de öğrenmişti), erken eğitimi doğal olarak Eski Ahit ve Talmudun öğrenilmesi biçimini aldı. Latincenin ilkelerini bir Almandan öğrendi, bu dil üzerine çalışmasını bir Hıristiyan olan Francis Van den Ende ile sürdürdü; ve yine onun eğitimi altında matematik ve Kartezyen felsefe üzerine de çalıştı. Spinoza (1632-1677) Protestan Amsterdamda bir Yahudi topluluğunun üyesi olarak yetiştirildi (Spinozanın yaşadığı sıralarda Amsterdamda 2000 kadar Yahudi bulunuyordu). 1656da, 23 yaşında iken, topluluğun yetkeci önderleri gibi düşünmeyi ve davranmayı kabul etmediği için bütünüyle doğru ve eşit ölçüde sert bir kararla aforoz edildi. Spinoza daha iyisini yapamazdı. Geleneğin kötü görüşler ve korkunç heretiklikler olarak gördüğü düşünceler daha sonra Opera postuma da tüm insanlığa sunuldu ve Spinoza felsefe tarihinin en önemli, en yürekli, en sevimli düşünürlerinden biri olarak kabul edildi. Görgücü, analitik ya da pozitivist gelenek Spinozayı aforoz eden ön-modern nefreti her zaman diri tutarken, Goethede Fichteye, Schellinge sayısız sanatçı ve felsefeci Spinozada her tür yerelliği, banaliteyi, arkaizmi olumsuzlayan bir ussallık, evrensellik ve özgürlük tini buldu, ve Hegel ya Spinozacısınız ya da bir felsefeci değilsiniz, demede duraksamadı. Spinoza Descartesın probleminden, Düşünce ve Varlığın diyalektiğinden başladı. Analitik düalizmi yenen monistik Töz, karşıtların bu ayrımsız Birliği Spinoza için biricik Varlık, biricik Gerçekliktir. Onun için anlamın sonsuzluğu, değerin en yükseği olan şeye Tanrı mı, yoksa Doğa mı, yoksa Evren mi deneceğinin en sonunda hiçbir önemi yoktur. Önemli olan şey, Spinozanın dizgesinde, insanın kendisinin yalnızca bir kipi olduğu bu soyut Tözü eksiksiz olarak bilebileceği kanısıdır. Bu Bütün, Spinozaya göre, yalnızca uzam ve düşünce yüklemleri altında kavranabilir. Varolan herşey uzamdır, özdektir; ama aynı zamanda ve eşit ölçüde herşey biçim, herşey kavramdır. Spinozanın dizgesi insanın Doğanın, Tözün, ya da Tanrının imgesinde yaratıldığı görüşüne karşı duracak hiçbir öğe kapsamaz. Ve Spinozanın özdek ve düşünceyi özdeşleştirmesi onu materyalist yapan bakış açılarını onu okumayı bile beceremeyen apaçık banalite olarak gösterir. Spinozanın monistik Töz dizgesinde herşey saltık olarak zorunlu Doğa yasaları altında durur, herşey belirlidir, ve bu saltık determinizm altında Özgürlük ya da İstenç salt bir yanılsamadır. İnsan Doğunun nihilistik Biri tarafından Tözün salt bir kipine indirgenir. Ve gene de, dizgesinin Töz mantığına bütünüyle aykırı olarak, Spinoza insan usunun bu saltık determinizmin üstesinden gelebileceğini, Tözün zorunluğunu yenebileceğini tanıtladığına inanır. Aziz Yardımlı.

Kitap Adı:	Spinoza
Yazar:	Frederick Copleston
Yayınevi:	İdea Yayınevi
Hamur Tipi:	1.Hamur
Sayfa Sayısı:	112
Ebat:	115-195-0
İlk Baskı Yılı:	2000-01-01
Baskı Sayısı:	4
Dil:	Türkçe
Barkod:	9789753971027